Puttershoek

Geschiedenis

Puttershoek ligt aan de Oude Maas en had door middel van een pontveer een verbinding met Grote Lind, bij Zwijndrecht. Men heeft wel beweerd dat het oude, tijdens de St. Elisabethsvloed verdronken en onmiddellijk ten noorden van de Maas gelegen Leyderkerke, geografisch ongeveer overeenkwam met het tegenwoordige Puttershoek.

Het laatste gedeelte van de naam Puttershoek is waarschijnlijk afkomstig van het vroegere Hoecke of den Hoeck, een dorp of streek in de uiterste noordwesthoek van de vroegere Groote Waard voor de vloed van 1421. Maar het kan ook dat 'hoek' slaat op het feit dat de plaats in de noordoostelijke hoek van de omstreeks 1440 bedijkte polder het Oudeland van Puttershoek is gelegen. De naam "Putters" is misschien een aanduiding dat het vroegere ambacht eens een leen van de Heren van Putten was. Het is echter ook mogelijk dat een zekere Pieter de eerste of één van de eerste ambachtsheren is geweest. Heer Pieter van Slingelandt (1460-1485) wordt in dit verband ook als naamgever genoemd43.

De eerstbekende ambachtsheer van Puttershoek, uit 1400, was een zekere Jan van Buuren. Tot het jaar 1706 bestond de heerlijkheid uit twee delen. De ambachtsheren en -vrouwen van de twee helften waren familie van elkaar. In 1683 kwam de ene helft van de ambachtsheerlijkheid in handen van de uit Dordrecht afkomstige Johan Onderwater. In 1706 kwam Johan via zijn moeder ook in het bezit van de andere helft. Het ambacht bleef lang in handen van deze aanzienlijke familie, waarvan veel leden zitting hadden in het Dordtse stadsbestuur. Op deze manier had Dordrecht dus een vinger in de "Puttershoekse pap".

De vergaderingen van de schout en schepenen van Puttershoek werden in de herberg St. Joris gehouden. Deze herberg stond bij het veer44.

Notenlijst

43. M. Allewijn, Van Grooten Waert tot Hoeksche Waard, (Oud Beijerland 1952), 61.
44. Oud rechterlijk archief (O.R.A.) Puttershoek (A.R.A.), inv. nr. 4, 24-2-1696. Petrus Hartgoed was toen herbergier.

Ambachtsheren

In 1683 kwam de ene helft van de ambachtsheerlijkheid in handen van Johan Onderwater, in 1706 kwam hij via zijn moeder ook in het bezit van de andere helft.

1712 Boudewijn Onderwater, van zijn broer
1743 Susanna Everwijn, van haar man
1756 Hendrik Onderwater, van zijn moeder
1770 Boudewijn Onderwater, van zijn vader
1803 Hendrik Onderwater, van zijn vader
 
(Bron: G.A.Dordt, archief nr 125 (fam. archief Repelaer) bijlage 1.)

Schouten

1698-1706 Jan Huige van Hoek
1707-1727 Jacob Jaspers van Vliedt
1728-1765 Jasper Jacobs van Vliedt
1765-1781 Casparus Kelderman

Schepenen

(Basis voor deze lijst zijn de gegevens uit "Verdwijnend Puttershoek". In jaren met te veel of te weinig schepenen is deze lijst nagegaan aan de hand van het oud rechterlijk archief.)

1700 (ORA Puttershoek 4, 11-10-1700)
Jacob Jaspers van Vliet
Aart Verheul
Pieter Cornelis van Roon
Corstiaan Wouters van de Grient
Huijg Cornelisse Kuijper
1701 (ORA Puttershoek 4, 31-8-1701, 7-11-1701,
29-11-1701, 31-12-1701)
Pieter Cornelis van Roon
Huijg Cornelis Kuijper
Corstiaan Wouters van de Grient
Jacob Jaspers van Vliet
Aart Cornelis Verheul
1702 (ORA Puttershoek 4, 20-6-1702, 19-10-1702)
Jacob Jaspers van Vliet
Huijg Cornelisse Kuijper
Pieter Cornelisse van Roon
Corstiaan Wouters van de Grient
Aart Cornelis Verheul
1703 (ORA Puttershoek 5, 3-7-1703, 10-3-1704, 19-4-1704)
Jacob Jaspers van Vliet
Corstiaan Wouters van de Grient
Aart Cornelis Verheul
Willem van der Mast
Huijgh Cornelisse Kuijper
1704 (ORA Puttershoek 32, 6-9-1704)
Jacob Jaspers van Vliet
Corstiaan Wouters van de Grient
Huijg Cornelis Kuijper
Willem Cornelis van der Mast
Aart Cornelis Verheul
1705 (ORA Puttershoek 5, 8-7-1705, 5-8-1705)
Willem Cornelis van der Mast
Huijg Cornelis Kuijper
Aart Cornelis Verheul
Jacob Jaspers van Vliet
1706 (ORA Puttershoek 5, 26-7-1706, 19-11-1706,
7-12-1706, ORA Puttershoek 7-4-1707)
Willem Cornelis van der Mast
Jacob Jaspers van Vliedt (werd schout in 1707)
Huijg Cornelis Kuijper
Aart Cornelis Verheul
Wouter Theunis van de Grient
1707 (ORA Puttershoek 5, 5-7-1707, 18-11-1707, 8-5-1708, ORA Puttershoek 24, 21-9-1707)
Willem Cornelis van der Mast
Huijg Cornelis Kuijper
Daniël Jacobse Visser
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf
1708
Willem Cornelis van der Mast
Huijg Cornelis Kuijper
Daniël Jacobs Visser
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf
1709
Willem Cornelis van der Mast
Huijg Cornelis Kuijper
Daniël Jacobs Visser
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf
1710
Willem Cornelis van der Mast
Huijg Cornelis Kuijper
Daniël Jacobs Visser
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf
1711
Willem Cornelis van der Mast
Huijg Cornelis Kuijper
Daniël Jacobs Visser
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf
1712
Willem Cornelis van der Mast
Huijg Cornelis Kuijper
Daniël Jacobs Visser
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf
1713 (ORA Puttershoek 5, 20-6-1713, 16-8-1713,
16-10-1713)
Huijg Cornelis Kuijper
Daniël Jacobs Visser
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf
Johannis Schrijver
1714
Huijg Cornelis Kuijper
Daniël Jacobs Visser
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf
Johannis Schrijver
1715
Huijg Cornelis Kuijper
Daniël Jacobs Visser
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf
Johannis Schrijver
1716
Daniël Jacobs Visser
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf
Johannis Schrijver
Johannis Visser
1717
Daniël Jacobs Visser
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf
Johannis Visser
Jan Ariens Knoeijer
1718
Daniël Jacobs Visser
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf
Johannis Visser
Jan Ariens Knoeijer
1719 (ORA Puttershoek 5, 13-6-1719, 1-8-1719, 15-8-1719, 25-9-1719)
Daniël Jacobs Visser (overleden 1719)
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf
Johannis Visser
Jan Ariens Knoeijer
1720 (ORA Puttershoek 5, 8-6-1720, 26-7-1720, 4-11-1720)
Wouter Theunis van de Grient
Arij van de Graaf (overleden 1720)
Johannis Visser
Jan Ariens Knoeijer
1721 (ORA Puttershoek 6, 26-7-1721, 26-11-1721)
Huijg Cornelis Kuijper
Wouter Theunis van de Grient
Johannis Visser
Jan Ariens Knoeijer
1722 (ORA Puttershoek 6, 27-6-1722, 21-10-1722,
15-12-1722)
Huijg Cornelis Kuijper
Wouter Theunis van de Grient--> zij treden
Johannis Visser---------------> af
Jan Ariens Knoeijer
Hendrik Ariens Huijser-> zij komen
Jacob Daniëls Visser---> erbij
1723
Huijg Cornelis Kuijper
Jan Ariens Knoeijer
Hendrik Ariens Huijser
Jacob Daniëls Visser
1724
Huijg Cornelis Kuijper
Jan Ariens Knoeijer
Hendrik Ariens Huijser
Jacob Daniëls Visser
1725
Huijg Cornelis Kuijper
Jan Ariens Knoeijer
Hendrik Ariens Huijser
Jacob Daniëls Visser
1726
Huijg Cornelis Kuijper
Jan Ariens Knoeijer
Hendrik Ariens Huijser
Jacob Daniëls Visser
1727
Huijg Cornelis Kuijper
Jan Ariens Knoeijer
Hendrik Ariens Huijser
Jacob Daniëls Visser
1728
Huijg Cornelis Kuijper
Jan Ariens Knoeijer
Hendrik Ariens Huijser
Jacob Daniëls Visser
1729
Huijg Cornelis Kuijper
Jan Ariens Knoeijer
Hendrik Ariens Huijser
Jacob Daniëls Visser
1730
Huijg Cornelis Kuijper
Jan Ariens Knoeijer
Hendrik Ariens Huijser
Jacob Daniëls Visser
1731
Huijg Cornelis Kuijper
Jan Ariens Knoeijer
Hendrik Ariens Huijser (vertrok in 1732 naar Ridderkerk)
Jacob Daniëls Visser
1732 (ORA Puttershoek 7, 9-8-1732, 15-11-1732)
Huijg Cornelis Kuijper
Jan Ariens Knoeijer
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
1733
Huijg Cornelis Kuijper
Jan Ariens Knoeijer
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
1734
Huijg Cornelis Kuijper
Jan Ariens Knoeijer
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
1735
Huijg Cornelis Kuijper
Jan Ariens Knoeijer
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
1736 (ORA Puttershoek 7, 11-10-1736, 20-11-1736)
Jan Ariens Knoeijer
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Floris Ariens van Hoek
1737
Jan Ariens Knoeijer
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Floris Ariens van Hoek
1738
Jan Ariens Knoeijer
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Floris Ariens van Hoek
1739
Jan Ariens Knoeijer
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Floris Ariens van Hoek
1740 (ORA Puttershoek 7, 23-6-1740, 14-9-1740,
29-9-1740)
Jan Ariens Knoeijer (door hoge leeftijd afgetreden)
als eerste genoemd op datum 1.
Jacob Daniëls Visser datum 1, als tweede.
Maarten van de Graaf datum 2, als tweede.
Floris Ariens van Hoek datum 3, als tweede.
Wouter Corstiaans van de Grient datum 2 en 3, 2x eerste.
1741
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Floris Ariens van Hoek
Wouter Corstiaans van de Grient
1742
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Floris Ariens van Hoek
Wouter Corstiaans van de Grient (overleden 10-5-1743)
1743
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Floris Ariens van Hoek
Tieleman Willems Visser
1744
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Floris Ariens van Hoek
Tieleman Willems Visser
1745
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Floris Ariens van Hoek
Tieleman Willems Visser
1746
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Floris Ariens van Hoek
Tieleman Willems Visser
1747
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Floris Ariens van Hoek
Tieleman Willems Visser
1748 (ORA Puttershoek 8, 6-6-1748, 9-4-1749, 5-5-1749)
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Tieleman Willems Visser
Adriaan Schrijver
1749 (ORA Puttershoek 8, 4-10-1749, 31-10-1749,
1-11-1749)
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Tieleman Willems Visser
Adriaan Schrijver
1750
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Tieleman Willems Visser
Adriaan Schrijver
1751
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Tieleman Willems Visser
Adriaan Schrijver
1752
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Tieleman Willems Visser
Adriaan Schrijver
1753 (ORA Puttershoek 8, 20-9-1753, 9-1-1754, 22-1-1754)
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Tieleman Willems Visser-> zij treden
Adriaan Schrijver-------> af
Jasper Dirks de Heer----> zij komen
Andries Groenewout------> erbij
1754 (ORA Puttershoek 8, 20-7-1754, 24-7-1754, 8-1-1755)
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
1755
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
1756
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
1757
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
1758
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
1759
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
1760
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
1761
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
1762
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
1763
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
1764
Jacob Daniëls Visser
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
1765 (ORA Puttershoek 8, 9-7-1765 twee keer)
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
Daniël Visser
1766
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
Daniël Visser
1767
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
Daniël Visser
1768
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
Daniël Visser
1769
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
Daniël Visser
1770
Maarten van de Graaf
Jasper Dirks de Heer
Andries Groenewoud
Daniël Visser
1771 (ORA Puttershoek 9, 29-8-1771, 5-11-1771,
29-2-1772)
Maarten van de Graaf-> zij treden datum 2, als eerste
Jasper Dirks de Heer-> af geen datum
Andries Groenewoud datum 1 en 3, 2x als eerste
Daniël Visser datum 1 en 2, 2x als tweede
Aart Visser--------> zij komen datum 3, als tweede
Johannis Schrijver-> erbij datum 3, als derde
1772
Andries Groenewoud
Daniël Visser
Aart Visser
Johannis Schrijver
1773 (ORA Puttershoek 9, 13-7-1773, 27-11-1773,
17-3-1774)
Andries Groenewoud
Daniël Visser
Aart Visser (overleden 28-11-1773)
Johannis Schrijver
Corstiaan van de Grient
1774
Andries Groenewoud
Daniël Visser
Johannis Schrijver
Corstiaan van de Grient
1775
Andries Groenwoud
Daniël Visser
Johannis Schrijver
Corstiaan van de Grient
1776
Andries Groenewoud
Daniël Visser
Johannis Schrijver
Corstiaan van de Grient
1777
Andries Groenewoud
Daniël Visser
Johannis Schrijver
Corstiaan van de Grient
1778 (ORA Puttershoek 9, 1-8-1778, 13-10-1778,
16-1-1779)
Daniël Visser
Johannis Schrijver
Corstiaan van de Grient
Johannes de Graaf
1779 (ORA Puttershoek 9, 24-7-1779, 28-8-1779)
Daniël Visser
Johannis Schrijver
Corstiaan van de Grient
Johannes de Graaf
1780 (ORA Puttershoek 9, 3-6-1780, 10-6-1780, 17-6-1780)
Daniël Visser
Johannis Schrijver
Corstiaan van de Grient
Johannes de Graaf
 
Schepenen van Puttershoek 1700-1800
1680-1713 Willem Cornelisz. van der Mast
1695-1704 Jan van Houck
1698-1706 Jacob Jasperse van Vliedt (werd in 1707 schout)
1690-1702 Pieter Cornelisz. van Roon
1699-1736 Huygh Cornelisz. Kuyper (met onderbreking van 1716-1720)
1699-1701 Floris van Hoek
1703-1704 Corstiaen Woutersz. van de Grient
1707-1719 Daniël Jacobse Visser (overleden in 1719)
1707-1722 Wouter Corstiaensz. van de Grient
1707-1720 Arij van de Graaf (overleden in 1720)
1713-1716 Johannis Schrijver
1716-1722 Johannis Visser
1717-1740 Jan Ariëns Knoeijer (door hoge leeftijd afgetreden)
1722-1732 Hendrik Ariënse Huyser (vertrok in 1732 naar Ridderkerk)
1722-1765 Jacob Daniëlse Visser
1732-1771 Maarten van de Graaf
1736-1749 Floris Ariënsz. van Hoek
1740-1743 Wouter Theunisz. van de Grient (overleden 1743)
1743-1753 Tieleman Willemse Visser
1749-1754 Adriaen Schrijver
1753-1771 Jasper de Heer
1754-1781 Andries Groenewoud
1765-1795 Daniël Visser
1771-1773 Aart Visser (overleden 1773)
1771-1795 Johannis Schrijver
1773-1783 Corstiaan van de Grient (overleden 1783)
1778-1783 Johannes de Graaf (overleden 1783)
Copyright Martine Zoeteman 1997-2003 ©
Laatste wijziging: zondag 20 april 2003